İşten Çıkarılan İşçinin Hakları

işçi hakları

Kıdem ve İhbar tazminatı başta olmak üzere işten çıkarılan işçinin hakları 4857 sayılı İş kanununda düzenlenmiştir. Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri; a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra, b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra, c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra, d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, Feshedilmiş sayılır. Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında “ihbar tazminatı” ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşverenin sözleşmeyi feshetmesi iş güvencesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. İşçi, işe iade davası açabilir.

İşten Çıkarılan İşçi Ne Yapmalı?

İşten çıkarılan işçi öncelikle bir arabuluculuk bürosuna başvurarak haklarını talep etmelidir.

 İşten Çıkarılan İşçinin Hakları Nelerdir?

Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Fazla Mesai, İşe İade, Ücret, Pirim İkramiye Alacağı, Yol Parası, Yemek Parası, Eğitim Yardımı, Çocuk Parası, Hafta Tatili Ücreti, Bayram ve Genel Tatil Ücreti, Yıllık Ücretli İzin Alacağı, İlave Tediye Alacağı, Ayrımcılık Tazminatı, Kötü Niyet Tazminatı, Sendikal Tazminat, Haksız Fesih Tazminatı, Ölüm Tazminatı, Asgari Geçim İndirimi Tazminatı (AGİ), Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti, Bakiye Süre Ücret Alacağı, Cezai Şart Alacağı, Manevi Tazminat, Toplu İş Sözleşmesi Kaynaklı Alacaklar, Gece Vardiyası Zammı, Transfer Ücreti, Yarım Ücret Alacağı, İş Arama İzni Ücreti, Gemi adamı İaşe Bedeli, İşe İade Sonrası Boşta Geçen Süre Ücreti  arabuluculuk başvuru formunda  işaretlenebilecek işçilik alacaklarıdır.

 İçinde bulunduğumuz 2021 yılında işçi hakları uzman bir bilirkişi tarafından hesaplanmalıdır. Arabuluculuk aşamasında taraflar bilirkişiye haklarını hesaplattırabilirler. Gerekli görürse arabulucu da bilirkişiden faydalanmayı önerebilir.

Kıdem Tazminatı Hakkı

İstifa eden işçinin de kıdem tazminatı talep edebilmesi mümkündür. Uygulamada ücretleri kanuna uygun ödenmeyen ücretleri nedeniyle istifa eden işçinin kıdem tazminatı talep ettiği görülmektedir.  

Kıdem tazminatına hak kazanma

Hafta tatili ücretlerinin ödenmemesi, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi, ulusal bayram ücretlerinin ödenmemesi gibi elden ödeme, eksik ödeme gibi haller ücretin kanuna uygun ödenmediği haller olarak karşımıza çıkabilmektedir. Yine 4857 sayılı kanunun 25 maddesinde sayılan diğer haller sağlık sebepleri, hakaret, taciz, sataşma,  işin durması gibi sebeplerle de iş akdinin feshedilmesi kıdem tazminatı talep etme imkânı vermektedir.

Çalışan Hakları

İşveren çalışan haklarına riayet etmeli ve çalışan ücretlerini kanuna uygun olarak eksiksiz ödemelidir.

İşçi Nereye Başvurmalı

İşçi, işten çıkarıldığında olduğu gibi çalışmaya devam ederken de öncelikle bir arabuluculuk bürosuna başvurarak haklarını talep etmelidir. İş mahkemesine başvurmanın ön şartı arabuluculuk aşamasının tamamlanmasıdır.

İşveren Hakları

Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, kanunda yazan haklı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

İhbar Tazminatı Hakları

Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında “ihbar tazminatı” ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşverenin sözleşmeyi feshetmesi iş güvencesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. İşçi, işe iade davası açabilir.

Psikolojisi Bozulan İşçinin Hakları

Meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi halinde psikolojisi bozulan işçinin iş kanununda belirlenen haklardan faydalanması mümkündür.

İşten Çıkarılma Tazminatı HESAPLAMA

Kıdem tazminatı çalışılan yıla göre hesaplanır. Çalışılan her yıl için bir brüt maaş tutarında kıdem tazminatı ödenecektir. Örnek olarak 2020 yılında 2.324 TL asgari ücret alan bir kişinin brüt maaşı 2.943 TL hesap olunur. İşyerinde bir öğün yemek çıktığı (10,00), servisle işe geliş gidiş sağlandığı (5,00),  ayda bir prim verildiği (100,00), yılda bir defa gıda ve giyecek yardımında bulunulması (480) örnek hâlinde brüt ücreti 3.473 TL’dir. Beş yıl altı ay süren iş akdi nedeniyle 5,5 ay X 3.473 TL = 19.101,50 TL kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği bulunur.

Tazminatsız İşten Çıkarma Sebepleri Nelerdir

Sağlık sebepleri, Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri ile zorlayıcı sebepler ve devamsızlık hallerinde işveren, iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

İşten Çıkarılan İşçi Nereye Başvurmalı

Haksız yere işten çıkarılan işçi işe iade talep edebileceği gibi kıdem ve ihbar tazminatları ile kanunda düzenlenen diğer haklarını arabulucuya ve sonrasında mahkemeye başvurarak aramalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir