İbraname ve Arabuluculuk

ibraname ve arabuluculuk hakkında

Bu makalemizde iş hayatında sıkça karşılaşılan bir uygulama olan ibra konusunu ele alıp, ‘ibraname nedir?’, ‘İbranamenin geçerlilik şartları nelerdir?’, ‘İbraname imzalamak zorunlu mudur?’ ‘İbraname düzenlenirken yapılan hatalar nelerdir?’ ve ‘İbraname mi arabuluculuk mu?’ gibi sıkça sorulan sorulara cevap vermeye çalışacağız.

İbraname Nedir?

İş hukukunda Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesinde geçen bir terim olan ibraname, işçinin işten akdinin feshinden sonra kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti gibi alacaklarını aldığına ve bir başka alacağının kalmayıp işvereni ibra ettiğine dair imzalayarak işverene verdiği belgeye ibraname denir.

İbranamenin Geçerlilik Şartları Nelerdir?  

Ancak hukuk sistemimiz kira sözleşmesi gibi sözleşmelerde ibra için bir şekil şartı aramazken, iş (hizmet) sözleşmelerinde ibrayı farklı şekilde düzenlemiştir. İşverenin ya da işverenin adına mali müşavirinin işçiden aldığı bu ibraname için kanun bazı geçerlilik şartları koymuştur. Bu şartlar;

  1. İbranamenin yazılı olması
  2. Sözleşmenin sona ermesinden sonraki 1 aylık süre geçtikten sonra yapılması
  3. İbraya konu alacağın türü ve miktarının açıkça belirtilmesi
  4. Ödemenin noksansız yapılması
  5. Ödemenin banka aracılığıyla yapılması 

 Yukarıda sayılan bu şartlardan birinin eksik olması halinde ibraname hukuken geçersizdir, yok hükmündedir.

İşten çıkarken imzalanan ibraname

Pratik hayatta ortada imzalı bir ibraname olmasına rağmen yine de ibra konusu alacaklara ilişkin olarak iş mahkemelerinde açılan binlerce davanın temelinde yukarıda maddeler halinde sayılan bu şartlardan birinin eksik olması yatmaktadır. Uygulamada iş sözleşmesi sona erdiğinde bir işçinin 1 ay sonra işverene giderek ibraname imzalaması ne kadar düşük bir ihtimalse, bir işverenin de ödemeleri banka aracılığıyla yapması o kadar düşük bir ihtimal olarak karşımıza çıkmaktadır. Böylelikle bir uyuşmazlık ibra/ibraname ile sona erdirilmek istenirken başka uyuşmazlıkların temeli atılmış olmakta ve her iki taraf da hiç istemediği halde mahkeme yoluna gitmek zorunda kalmaktadır. Geçersiz ibraname sonucu dava yoluna açılması halinde arada kalanların genel olarak işverenlerin mali müşavir/muhasebecileri, zorda kalanların ise işverenlerin avukatları olduğu unutulmamalıdır.

Kütahya Arabuluculuk şirket merkezimizin bulunduğu Kütahya ilinde pek bilinmese de kanun koyucu iş hayatında sıkça karşılaşılan bu sorunun, dava yoluna gidilmeden alternatif bir yolla çözümü için arabuluculuk müessesesini düzenlenmiş ve Adalet Bakanlığı da paylaştığı istatistiklerde özellikle isteğe bağlı arabuluculuk yolunda uyuşmazlık çözüm oranının %90’ın üzerinde olduğunu belirtmiştir.

İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren ortaya çıkan tazminat ve alacaklarla ilgili uyuşmazlıkların arabuluculukta kesin olarak çözüme kavuşturulmasının sebebi Arabuluculuk Kanunu 18/5. maddesidir. Buna göre  ‘Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.’

Sonuç olarak şu söylenebilir, iş sözleşmesi sona erdiğinde iş hukukundan kaynaklı alacakların ödenmesi usulü ya Borçlar Kanunu’nun ibranamede aradığı şartlar noksansız yerine getirilerek gerçekleştirilmeli ya da arabuluculuk yoluna başvurularak üzerinde anlaşma sağlanan konularda ilelebet dava yoluna gidilmesinin önüne geçilmelidir.

                                                                                                                                             Av.Arb. Murat TUNCAY

“İbraname ve Arabuluculuk” hakkında 11 yorum

  1. T.C.D.D. TCDD’ye bağlı taşeron şirkette çalışıyorum, günde 12 saat ve hafta tatili kullanmaksızın çalışıyorum. Asgari ücretin biraz fazlası veriliyor, ancak sürekli 12 saat çalışmak çok yorucu, tazminatımı alarak ayrılmak istiyorum, ancak istifa edenler kıdem tazminatı alamaz deniyor, ne yapmalıyım

  2. Mustafa gümüş

    G.L.İ Kömür ocağında taşeron işçisi olarak çalışmaktayım. Fazla mesailerimiz ödeniyor ama %50 fazlasıyla ödeniyor, internetten baktığım kadarıyla %150 ödenmek zorunda, işten ayrılmadan fazla mesai farklarımı almak istiyorum, ne yapabilirim

  3. ŞEKER FABRİKASI Sezonluk işçiyim. Bazı seneler geç bazı senelerde erken çağırıyorlar, daimi işçilere verilen yemek ve iş kıyafeti bize verilmiyor. Asgari ücret veriliyor. İşten ayrılsam haklarım ne olur

  4. E.Ü.A.Ş. TUNÇBİLEK SANTRALİ Her sene farklı taşeronda çalıştırılıyoruz. Tazminatlarımızı engellemek için 11 ay çalışturıp bir ay çıkışveriyorlar. 1 ay sonra tekrar şçağpğırıp başka taşeron ismiyle yeniden işe alınıyoruz. Emekli olamayacak mıyım

  5. BELEDİYE SU İŞLERİ Son kanun değişikliği ile belediyedeki çoğu işçi kadroya alını, ancak biz kadroya alınmadık, hala taşeron işçisi görünüyoruz. Aynı işi yaptırıyorlar, kadroya geçmek için nasıl dava açarım

  6. S.L.İ. işyerindeki ladrolu işçilerle aynı işi yapıyoruz ancak onların yarı parasına, muvazaa davası açabilir miyim

  7. SOPAKOYMAZ DÖKÜM İşyeri kapandı, iflas etti, 1 yıllık maaşım içeride kaldı, dava açıp paramı alabilir miyim

  8. KÜMAŞ A.Ş. İşçi olarak çalışmaya başladığımda devlet işletmesiydi, sonradan özelleştirildi, emeklilik haklarım yanar mı

  9. BELEDİYE Belediye şirketinde çalışıyorum, bazı belediyeler işçilerine 7.000 TL asgari ücret uyguluyor, bizim de belediyeden böyle askeri ücret alabilirmiyiz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir